Wie was Jan van Schaffelaar?

Jan van Schaffelaar was een huurling die op 16 juli 1482 volgens de overlevering vrijwillig van de toren van de Oude Kerk in Barneveld sprong om het leven van zijn kameraden te redden. Deze gebeurtenis, bekend als de Schaffelaarsprong, maakte hem tot een bekend historische figuur uit de Nederlandse geschiedenis.

de Hoekse en Kabeljauwse twisten

Het verhaal van Jan van Schaffelaar speelt zich af tegen het einde van de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Deze partijstrijd hield in de 14e en 15e eeuw een belangrijk deel van de Noordelijke Nederlanden in zijn greep. Jan van Schaffelaar was een kabeljauwse ruiteraanvoerder, in dienst van de bisschop van Utrecht. Nadat de bisschop door de Hoeken uit Utrecht was verjaagd, belegerden de Kabeljauwen de stad om de bevolking uit te hogneren. De Hoeken stuurden voedseltransporten via de Veluwe naar Utrecht. De Kabeljauwse troepen probeerden deze transporten te onderscheppen.

De Schaffelaarsprong

Op 16 juli 1482 bezetten Jan van Schaffelaar en achttien medesoldaten de kerk en kerktoren van Barneveld. Vanuit Amersfoort en Nijkerk omsingelden Hoekse troepen de toren en beschoten deze met kanonnen.

Toen de situatie uitzichtloos werd, wilden de verdedigers zich overgeven. Volgens de overlevering stelden de belegeraars één voorwaarde: Jan van Schaffelaar moest uit de toren worden gegooid. Om zijn kameraden te sparen, koos hij ervoor zelf van de toren te springen. Zijn daad groeide uit tot een legende en wordt nog altijd herdacht als een symbool van moed, loyaliteit en zelfopoffering.

Bezoek Museum Nairac

Meer weten over Jan van Schaffelaar, de Schaffelaarsprong en de geschiedenis van Barneveld? Bezoek Museum Nairac, direct naast de Oude Kerk, de plek waar deze beroemde gebeurtenis zich volgens de overlevering afspeelde.